رویکرد انسانگرا در آموزش
وقتی کودک، موضوع آموزش نیست؛ «سوژهی رشد» است
دهههاست که آموزش رسمی در بسیاری از نظامها، کودک را به «مسئلهای برای حل» یا «مخزنی برای پر کردن» تقلیل داده است؛ جایی که موفقیت با نمره، رقابت و تطبیق با الگوهای ازپیشتعیینشده سنجیده میشود.
رویکرد انسانگرا پاسخی بنیادین به این نگاه است؛ نگاهی که آموزش را نه انتقال دانش، بلکه فرآیند رشد انسان میداند.
در آکادمی بوم آگاهی نوبا، رویکرد انسانگرا هستهی فلسفهی آموزشی ماست؛ نه یک تکنیک، بلکه یک «جهانبینی».
.jpg)
انسانگرایی در آموزش؛ ریشهها و معنا
رویکرد انسانگرا (Humanistic Education) ریشه در اندیشههای روانشناسان و متفکرانی چون کارل راجرز، آبراهام مزلو و جان دیویی دارد. در این نگاه:
- هر کودک ذاتاً دارای استعداد، خرد و جهتمندی درونی است
- یادگیری زمانی عمیق و پایدار میشود که با احساس معنا، امنیت و انتخاب همراه باشد
- هدف آموزش، شکل دادن به انسانهایی خودآگاه، مسئول و همدل است، نه صرفاً دانشآموزان موفق در آزمونها
انسانگرایی به ما یادآوری میکند که پیش از «آموزش دادن»، باید انسان بودن کودک را دید.
کودک در مرکز؛ نه محتوا، نه برنامه
در رویکرد انسانگرا، کودک نقطهی آغاز طراحی آموزشی است.
سؤالات اصلی چنین بازتعریف میشوند:
- این کودک چه میاندیشد؟
- چه احساسی دارد؟
- چه چیزی برایش معنادار است؟
- چگونه بهترین نسخهی خودش میتواند باشد؟
برنامهی درسی، سرعت یادگیری، شکل فعالیتها و حتی نحوهی ارزیابی، همگی در پاسخ به این سؤالات تنظیم میشوند؛ نه برعکس.
در نوبا، ما به تفاوتهای فردی نه بهعنوان «چالش»، بلکه بهعنوان منبع غنای جمعی نگاه میکنیم.
نقش مربی؛ از معلم همهدان به تسهیلگر رشد
در آموزش انسانگرا، مربی نقش «مرجع مطلق دانش» را ندارد. او:
- شنوندهای فعال است
- سؤالبرانگیز است، نه پاسخمحور
- همراه مسیر یادگیری است، نه کنترلکنندهی آن
مربی در نوبا فضایی خلق میکند که کودک جرئتِ پرسیدن، آزمونوخطا و ابراز خود را داشته باشد.
اینجا خطا شکست نیست؛ بخشی طبیعی از یادگیری است.
یادگیری بهمثابه تجربهی زیسته
یکی از اصول کلیدی انسانگرایی این است که یادگیری فقط در ذهن اتفاق نمیافتد؛
بلکه در بدن، احساسات، روابط و تجربهی روزمره ریشه دارد.
در کلاسهای نوبا:
- گفتگو جای دیکتهکردن را میگیرد
- بازی، هنر و پروژه ابزار یادگیریاند
- مسائل واقعی زندگی وارد کلاس میشوند
کودک یاد میگیرد نه فقط «چه چیز» را بداند، بلکه چگونه بیندیشد، احساس کند و انتخاب کند.
رشد هیجانی و اجتماعی؛ همسنگ یادگیری شناختی
رویکرد انسانگرا باور دارد که کودک بدون احساس امنیت روانی، دیدهشدن و تعلق، نمیتواند یادگیری عمیق داشته باشد.
به همین دلیل در نوبا:
- همدلی، گفتوگو و حل تعارض آموزش داده میشود
- رقابت جای خود را به همکاری میدهد
- هر کودک یاد میگیرد مسئول احساسات و تأثیرش بر دیگران باشد
ما مهارتهای زندگی را «ضمیمهی آموزش» نمیدانیم؛
بلکه آنها را بخش جداییناپذیر یادگیری تلقی میکنیم.
پیامدهای آموزش انسانگرا در درازمدت
کودکی که در بستر انسانگرا رشد میکند:
- خودآگاه است و ارزشهای شخصیاش را میشناسد
- از یادگیری نمیترسد
- پرسشگر و خلاق است
- مسئولیت انتخابهایش را میپذیرد
- با دیگران رابطهای سالم و محترمانه برقرار میکند
این کودک برای «امتحان بعدی» آماده نمیشود؛
او برای زندگی آماده میشود.
جمعبندی؛ چرا انسانگرایی برای امروز ضروری است؟
در جهانی متغیر، پیچیده و غیرقابل پیشبینی، انتقال دانش کافی نیست. ما نیازمند انسانهایی هستیم که بتوانند:
بیندیشند، تطبیق یابند، همدل باشند و معنا خلق کنند.
رویکرد انسانگرا در نوبا تلاشی است برای پاسخ دادن به این نیاز؛ آموزشی که کودک را نه شکل میدهد، بلکه امکان شکوفاییاش را فراهم میکند.
.jpg)
اگر احساس میکنید نگاه نوبا به یادگیری با ارزشها و دغدغههای شما همراستاست،
خوشحال میشویم قدم بعدی را با هم برداریم.
مسیر آشنایی و ثبتنام کودک شما از اینجا آغاز میشود.
