بخش بزرگی از آموزش‌های رایج، کودکان را به «اصلاح اشتباهات» تشویق می‌کنند؛

• اگر پاسخ غلط است، آن را تصحیح کن.
• اگر نتیجه مطلوب نیست، تلاش را بیشتر کن.
• اما یک پرسش بنیادی اغلب نادیده گرفته می‌شود:
• اگر خودِ فرض‌ها، الگوها یا چارچوب فکر اشتباه باشد چه؟
• مدل دومارپیچ دقیقاً از همین نقطه آغاز می‌کند.

مدل دومارپیچ (Double-Loop Learning) نخستین‌بار توسط کریس آرگریس و دونالد شون مطرح شد. برای فهم آن، ابتدا باید نوع اول یادگیری را بشناسیم:

یادگیری تک‌مارپیچ (Single Loop):

• هدف مشخص است
• مسیر مشخص است
• اگر خطا رخ دهد، مسیر اصلاح می‌شود
• «چطور بهتر انجامش بدهم؟»

اما در یادگیری دومارپیچ پرسش عمیق‌تر می‌شود:

• «چرا این هدف را انتخاب کرده‌ایم؟»
• «آیا این روش ارزش امتحان دارد؟»
• «باور ما پشت این تصمیم چیست؟»

یادگیری دیگر فقط به عملکرد محدود نیست؛ بلکه به بازنگری باورها، ارزش‌ها و الگوهای ذهنی می‌رسد.

جهان امروز فقط به افراد باسواد نیاز ندارد؛ بلکه به انسان‌هایی نیاز دارد که بتوانند:

• فکر خود را زیر سؤال ببرند
• از اشتباه نترسند
• دیدگاهشان را اصلاح کنند
• با پیچیدگی کنار بیایند

کودکی که در چارچوب دومارپیچ رشد می‌کند:

• تنها «دستورالعمل‌محور» نیست
• به دنبال چرایی است، نه فقط چگونگی
• مسئول تصمیم‌ها و نتایج خود می‌شود

 در نوبا، دومارپیچ یک درس جداگانه نیست؛ بلکه در تار و پود فعالیت‌های آموزشی تنیده شده است.

وقتی کودکی در پروژه‌ای موفق نمی‌شود، مربی نمی‌پرسد:

• «کجایش را اشتباه رفتی؟»

بلکه می‌پرسد:

• «فکر می‌کردی چرا این راه جواب می‌دهد؟»
• «اگر دوباره شروع کنی، چه چیزی را تغییر می‌دهی؟»
• «چه فرضی پشت تصمیم تو بود؟»

اینجا کودک یاد می‌گیرد نه فقط نتیجه، بلکه فرآیند فکر کردن خود را ببیند.

در مدل دومارپیچ:

• خطا نشانه‌ی ناتوانی نیست
• بلکه اطلاعات ارزشمند برای بازطراحی فکر است

کودک می‌آموزد که:

• اشتباه کردن طبیعی است
• پنهان‌کردن خطا مانع یادگیری است
• بازنگری نشانه‌ی بلوغ فکری است

این نگاه، اضطراب یادگیری را کاهش می‌دهد و شهامت تجربه‌کردن را افزایش می‌دهد.

وقتی کودک یاد می‌گیرد فرض‌ها و انتخاب‌هایش را بررسی کند:

• قربانی شرایط نمی‌ماند
• مسئول تصمیم‌هایش می‌شود
• نقش فعال در یادگیری خود می‌پذیرد

در نوبا، این نوع یادگیری پایه‌ای برای:

• گفت‌وگوی سالم
• حل مسئله‌ی جمعی
• تصمیم‌گیری اخلاقی

است.

دانش‌آموزانی که با این مدل رشد می‌کنند:

• انعطاف‌پذیر فکری‌اند
• از تغییر نمی‌ترسند
• در مواجهه با مسائل جدید، متوقف نمی‌شوند
• توان گفتن «نمی‌دانم، ولی می‌توانم دوباره فکر کنم» را دارند

این مهارتی است که هیچ آزمونی آن را نمی‌سنجد،

اما زندگی هر روز به آن نیاز دارد.

مدل دومارپیچ یادگیری را از سطح «بهتر انجام دادن» به سطح «عمیق‌تر اندیشیدن» ارتقا می‌دهد.

در نوبا، ما کودکان را برای پاسخ‌های درست آماده نمی‌کنیم؛ بلکه آن‌ها را برای پرسش‌های درست پرورش می‌دهیم.